بسم الّله الرّحمن الرّحيم

همكاران ارجمندم در نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور

خواهران و برادران ايماني

با سلامي دوباره   

پيك همدلي اين بار با ايام ماه مبارك رمضان مصادف شد. در نيمة تابستان حاصلخيز به ماه بركات و رحمت الهي رسيده­ايم؛ پروردگار را مي ستايم و از آن خالق كريم سپاسگزارم كه توفيق مكاتبه اي ديگر و ارتباطي دگر را با شما برادران و خواهران فرهيخته­ام فراهم ساخت؛ هميشه و از همان آغاز آشنايي و همياري، نهاد در چشم من به مثابه خانوادة بزرگي بوده است كه همگي همكاران آن، اعضاي آن خانوادة معنوي و تمامي مراجعه كنندگان به كتابخانه­ها هم مانند فرزندان و وابستگان اين خاندان بزرگ محسوب مي شده است.

اينك، در ايام رحمت و نعمت و بركت ماه رمضان ـ ماه خدا ـ فرصتي فراهم آمد تا اين ارتباط صميمي و فراتر از وظايف اداري دوباره جامة عمل بپوشد.

هميشه از آغاز زندگي، ماه مبارك رمضان براي من، ماه آسايش و آسودگي از تعلّقات دنيوي بوده است؛ در اين ماه حتي روياهاي آدميان آسماني مي شود،  احساس معنويت در اين ماه و درك معنويت اين ماه چيزي نيست كه بر مسلماني پوشيده باشد.

به ياد دارم كه يكي از علماي بزرگ قرن هفتم هجري كه از مشاهير علماي اماميه است به فرزندش گفته بود: من براي درك ماه مبارك رمضان محتاج رويت هلال ماه نيستم. وقتي ماه رمضان آغاز مي شود، من عطر آنرا استشمام مي­كنم.

هرچند شايد نتوان چون جناب ‹‹علي بن طاووس›› مشهور به ‹‹ابن طاووس›› ورود به رمضان را درك كرد و شايد هم قادر به درك معنوي شميم آسماني آن نباشيم اما حس و حالي كه در رمضان بر هستي ما مستولي مي شود، خود بيانگر سعة رحمت الهي در اين ماه است.

سحرهاي رمضان، با زمزمة مناجاتهاي آن ساعات پاك، هنگامة ساعت افطار كه جانها را از وجدي روحاني و شوقي معنوي سرشار مي سازد. گويا كه آدمي از زمين و زمان بريده است. گويا كه درهاي آسمان گشوده است. مي پنداري در عالم ديگري به سير و سياحت مشغولي، گرسنگي و تشنگي خوشايندي كه با همه زحماتش دلپذير و گوارا است، مي انديشي كه اطمينان به نَفْس و غناي روحانيت ترا در لفافه اي از پاكي و صداقت فرو گرفته است.

به ماهي قدم گذاشته اي كه به فرموده رسول مكرم اسلام، خوابتان در آن عبادت، نفس هايتان در آن صواب ذكر و قدمهايتان اجر سالك في سبيل الله را دارد. ماهي كه واقعاً درهاي آسمان باز است، و رحمت الهي، تمامي آفرينش را پوشانده است. چشمة ازلي بركات و رحمت و مهرباني خالق هستي فوران كرده است؛ باران سحاب رحمت الهي است كه از آسمان نازل مي­شود. دعاها مستجاب است. زمزمه هاي خالصانه شنيده مي شود. دستهاي برخاسته به سوي آسمان خالي باز نمي گردد. چهره از نور رمضان درخشان است و جانها به بركات رمضان بيدار و دلها به محبت آسماني رمضان شيداي جمال ازلي است.

مُلك و ملكوت به مهماني الهي دعوت شده اند. ماه ضيافت حضرت لايتناهي است. ماه ضيافت هستي بخش عالم و آدم است. كيست كه از اين فيض عام و صلاي جهاني آسمان محروم بماند؟ !

كيست كه پا بر آستانة رمضان المبارك بگذارد و جانش از تشعشعِ روحاني آن سرشار از شعف و نورانيت نشود؟ !

اين ماه الهي، غنيمتي بزرگ براي آدميزادگان است. اگر در تمامي سال گناهي بخشيده نشده باشد، در اين ماه هركس كه به سوي آستانة الهي دست تمنّا بگشايد، بخشوده باز خواهد گشت. و هر زمان كه به پيشگاه الهي به معذرت و پشيماني سخن بگويد نااميد باز نخواهد گشت؛ هر چشم كه به اميد مغفرتي از اشك پُر شود، با دست پُر به خانه باز خواهد آمد.

رسول خدا صلي اله عليه و آله و سلم و ائمه معصومين سلام اله عليهم اجمعين صدها حديث در فضيلت اين ماهِ    بي­نظير بيان فرموده اند.

رمضان هنگام آشتي با خداست. وقت خلوص براي اوست. هنگامة تغييرهاست. رستاخيز معنوي جانها از صحنة خاك بر بارگاه افلاك است. رمضان ايام نيكي ها، صدقات، همدلي ها، خيرخواهي، محبّت و عشق و معرفت است. هر دل عاشق آنرا مي جويد و هر جان پاك آنرا مي طلبد. بايد كه دلها و انديشه ها هم براي خدا، از هرچه بدانديشي و زشتي است روزه باشد بايد ابتدا قبل از فرو بستن دهان از خوردن ها و نوشيدن ها، دروازه دل را به روي هرچه بدي، نامردمي ناپسند است فرو بست.

بايد چشم ها را از بد ديدن ها پوشاند و گوشها را از بد شنيدن ها بست و زبان را از زشت گوئي ها و عيب جوئي ها و غيبت ها بازداشت.

در روايت است كه در يك روز از ماه مبارك رمضان رسول خدا (ص) به فردي رسيدند كه مشغول غيبت ديگران بود. رسول خدا فرمودند تا براي آن فرد غذا بياورند، آن فرد گفت كه روزه است و رسول خدا فرمود كجا تو روزه داري كه غيبت ديگران را ميكني.

در كلام بزرگان دين و راهنمايان طريقت يقين، همگام با روزه و پرهيز از خورد و خوراك، پرهيز از گناهان، پرهيز از بدانديشي، سوء رفتار، بداخلاقي، بدگوئي و دوري از مجالس و محافلي كه در آنها غيبت، افترا، تهمت، نارواگوئي است فراوان ياد شده است.

با روزه شكم، چشم و گوش و زبان نيز بايد روزه باشد. حتي براي قبايل ايمان و يقين و تقوي فكر و انديشه ناروا نيز جايز نيست.

رمضان ماه خداست و همه مهمان خدا هستند. در مجلس الهي، مبادا دلمان از كينه، حسد، بغض هنوز خالي نشده باشد. بايد همه زشتي ها را فراموش كرد. همه بدي ها را ترك كرد. تا آنگونه كه پروردگارمان مي پسندد، بايد پاك شد، زنگارهاي شرك و پليدي را از آئينة دل و صفحة ذهن و روح زدود و سپس به مجلس پاكان قدم گذاشت، و آنگاه ميهمان حضرت دوست شد.

آري، ماه الهي، ماه آئينه شدن است و دل از تيرگي ها شستن و دست از بديها كشيدن زيرا كه بهترين شب هاي سال در اين ماه واقع شده است. رمضان حاصل شبهاي مبارك قدر است.

شب قدر به قدري مهم، شريف و بي نظير است كه سوره اي در قرآن كريم بنام آن نازل شده است.

حضرت رحمان مي فرمايد: بسم الله الرحمن الرحيم، انا انزلناه في ليله القدر ، و ما ادراك ما ليله القدر- ليله القدر خيرٌ من الف شهر، تنزل الملائكه و الروح، فيها به اذن ربهم من كل امر، سلام هي حتي مطلع الفجر

شب قدر، شب تقديرات يك سال آينده بندگان خداست.

آنچه براي هركس مقدّر شده در شب قدر به وسيلة فرشتگان الهي براي اجرا به محضر شريف امام عصر (عج) نازل مي شود و تقديرات هر موجودي به توشيح اشرف اعلاي الهي مي رسد.

پروردگار عالم در وصف اين شب فرموده كه از هزار ماه بهتر است؛ شايد به استناد به وصف الهي بتوان گفت: نماز در اين شب بهتر از عبادت هزار ماه و مناجات در آن شريف تر از دعا در هزار ماه و استغفار در اين شب، برتر از طلب مغفرت در هزار ماه است و لذا براي هر سه شب قدر 19 ، 21، 23 عباداتي بيان شده است كه بايد به جا آورد. احياء و شب زنده­داري اين سه شب ارزش فراواني در پيشگاه الهي دارد.

شب­هايي كه درهاي رحمت گشوده، خوان كرم الهي گسترده، سِعة رحمت الهي آفرينش را فرا گرفته، يزدان پاك آماده بخشش و فيض، فرشتگان آسمان به همراه بندگان الهي، ياور و مددكار انسان و سرچشمة ازلي كرامت وجود در حال فيضان، موانع مفقود و راههاي سعادت هموار و موجود. انسان چرا بايد محروم بماند! ؟ چرا بايد از اينهمه بزرگواري، كرم، شفقت و مهرباني بهره نگيرد؟

بايد در خانة خدا رفت و در اين ماه و بخصوص در اين شبها دل را به خدا سپرد و جان را به آستانة او كشيد و از او طلب كرد و هر نعمتي را در دنيا و آخرت بايد از او خواست. همانطور كه خودشان به ما ياد داده اند:

ربنا آتنا في الدنيا حسنه و في الاخره حسنه، خير دنيا و آخرت را از او بايد درخواست كرد. زيرا نه جز آن ذات پاك بي همتا خدائي هست و نه جز او كسي توانائي برآوردن حاجات ما را دارد، بانوي بانوان عالم، حضرت فاطمه زهرا، عليها سلام در شب قدر، افراد خانه را بيدار نگه مي داشت و آنان را تشويق به احياء داشتن در اين شب مي فرمود.

به جرأت مي توان گفت: شب قدر نگين ارزشمند انگشتري رمضان است. من همه برادران و خواهران گراميم را در نهاد به توجه و دقت و آمادگي براي انجام مراسم قدر توصيه مي كنم سعادت دنيا و آخرت را مي توان در اين شب براي خويش فراهم ساخت.

ماه مبارك رمضان جز ايام الله قدر، دو واقعه مهم ديگر را نيز در خويش دارد. يكي در پانزدهم اين ماه سالروز تولّد، حضرت سبط الاكبر، ابامحمد حسن بن علي المجتبي عليه صلوات والسلام است. دومين امام معصوم منصوبِ آسماني و چهارمين معصوم، از سلسله عالين.

و دوم شهادت جانگداز حضرت مولي الموحدين امام المتقين اميرالمؤمنين علي ابن ابيطالب عليه السلام كه ايام قدر را سياهپوش ابدي فراق خويش ساخته است.

شخصيت عظيم و عظمت شأن حضرت ابامحمد مجتبي(ع) آنگونه كه بايد و شايد مورد توجه و دقت قرار نگرفته است؛ بركات صلح آسماني آن گرامي، سبب بقاي دين و استمرار آئين محمدي(صلي) گرديد و جاي تعجب است كه بعضي از نادانان امّت، از شدت جهالت، به صلح آن گرامي خُرده مي گيرند. آنها نه به تاريخ آشنا هستند و نه شرايط زمانه امام(ع) را مي شناسند و نه يك پيرو حقيقي و خالص اند زيرا امام(ع) به علت خيانت نو مسلمانان سرزمين عراق مجبور به اين صلح گرديد و شرايطي كه در صلح نامه معين فرمود ضامن بقا و پويش و استقرار دين در آن امواج متلاطم جهالت و رذالتِ بود و در ضمن باقيمانده اندك شيعيان را هم از قتل عام نجات داد.

و حتي اگر ما به حقايق و حكمتِ صلح او واقف نباشيم. مي دانيم، امام با تكيه بر علوم امامت هر فِعل و قولش به فرمان الهي است و مثل رسول خدا(صلي) از هوي دور است و عصمت مطلقه دارد و بي اجازه خدا حركت نمي كند. فرماني نمي دهد و كلامي نمي گويد.

چه دليلي مهم تر از آن كه، امام اباعبداله الحسين(ع) وارث اوست و هرچه دارد از برادر بزرگوارش دارد و او در صحنه حضور داشته و تابع فرامين امامش بوده است، شخصيتي كه واقعة عظيمي چون عاشوراي حسيني را در عالم بوجود آورده است. سرسپرده امام مجتبي، تابع او و در زمان امامت و حيات برادر بزرگوارش سرسپردة فرامين اوست. عظمت صلح حضرت مجتبي را بايد از تابعيت حسيني دريافت.

نيمه ماه رمضان سالروز ولادت با سعادت آن امام همام است كه اين روز مبارك را به همة همكاران در نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور تبريك مي گويم.

و مهمترين واقعه رمضان، شهادت كاروان سالار امامت و هدايت، وصي رسول الله، حضرت اميرالمؤمنين(ع) است. بزرگ مردي كه دوست و دشمن به عظمت مقام او معترفند. شخصيتي جهاني و ابدي، كه جهان انسانيت وام دار اوست در برابر رفعت مقام او، هر بزرگي كوچك و هر فرازمندي، متواضع است.

مركز اضداد است و از القاب او يكي مظهر العجائب است. شيرمردي كه از شجاعت و قدرت او سركشان عالم و جنگاوران تاريخ متحير مانده اند. چنان مهربان و با عاطفه است كه با ديدن كودكان يتيم، اشك هاي مقدسش بر صورت مطهرش فرو مي ريخت. آن شجاعت و جنگاوري و دشمن ستم بودن با اين رقت و عاطفه و احساس و تواضع در برابر حق جمع اضداد است.

مردي كه از هيبت شمشير جان شكافش، ملحدان و مستكبران عالم خواب راحت نداشتند. در محراب عبادت، عابدترين عابدان عالم است و در هنگام خطابه، فصيح ترين سخنران تاريخ و در وقت افاضه علمي اش، وارث علوم رسول الهي است و تنها او و وارثان ولايت او هستند كه با جرأت و قدرت به مردم مي توانند بگويند از ما سؤال كنيد و از هرچه مي خواهيد بپرسيد. جز امام معصوم ، هيچ دانشوري نمي تواند بگويد از هرچه مي خواهيد سؤال كنيد.

كميل بن زياد نَخعي از ياران و از اصحاب سّر اميرالمومنين(ع) است. روزي از حضرت پرسيد:

يا اميرالمومنين حقيقت چيست؟

امام فرمود: تو را با حقيقت چكار؟

عرض كرد: آيا من صاحب سرّ شما نيستم؟

امام فرمود: مَثَل من مثل آن اقيانوس خروشان است كه از كوهساري رفيع فرو مي ريزد. از آن اقيانوس معرفت و علم، قطره اي به سنگي چكيده است. آن سنگ توئي.

سؤال كننده كميل ابن زياد است. شخصيتي كه دعاي معروف كميل به نام او به يادگار مانده است. چنين بزرگ مردي، چنين پاسخ مي شنود.

آري به واقع جز اين نيست، هيچكس به حقيقت امامت جز امام آگاه نيست. ما به مثابه آن تماشاگري هستيم كه بر ساحل اقيانوس ايستاده ايم. از عظمت و ژرفا و رمز و راز آن جز هيمنه اي در چشم نداريم، امام معصوم، همان اقيانوس علوم الهي است و ديگران همان تماشاكنندگان برساحل ايستاده اند.

اميرالمؤمنين(ع) صاحب ولايت كبري محمديه (ص) است، اجراكنندة فرامين الهي در همه كائنات و مربّي آفرينش است، خودشان فرمودند: ما تربيت شدگان خدا و خلق تربيت شدگان ما هستند.

خودشان فرمودند: ما خزينه داران علوم الهي هستيم.

حضرت امير(ع) دومين شخصيت بزرگ هستي است. بعد از رسول خدا برترين، اولين و آخرين است، چه مي توان گفت در حق شخصيتي كه دوستيش ايمان و دشمني اش كفر است چه مي توان گفت درباره امامي كه قسيم بهشت و دوزخ الهي است. صاحب لواي حمد و صاحب حوض كوثر يزداني است، هيچ كلامي توانائي كاملي در شناخت آنان به ما نخواهد داد. واژه ها در عظمت مقام آسماني آنان وامانده اند.

بيست و يكم ماه مبارك رمضان سالروز شهادت امام بزرگوار، پدر ائمه معصومين(ع)، امير كائنات است.

شهادت آن امام همام را به همة همكاران محترم تسليت مي گويم و اميدوارم حضرت يزدان همه ما را از پيروان او و پويندگان راه او و دوستداران او قرار دهد و ما را از شفاعت حضرتش در دنيا و آخرت محروم نفرمايد. سخن به درازا كشيد. بر من ببخشائيد. در اين ماه مبارك، دعاگو را نيز از دعاي خيرتان فراموش نفرمائيد. تا پيكي  ديگر و ارتباطي ديگر در  پناه حق  باشيد.

منصور واعظي
دبيركل نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور
20/05/89
30 شعبان المعظّم 1431ه.ق